Ladki Behan Yojana लाडकी बहीण योजनेत शासनाने कडक तपासणी सुरू केल्याने हजारो महिलांचे अर्ज अपात्र ठरले आहेत. उत्पन्न मर्यादा, चारचाकी वाहन, सरकारी नोकरी, आयकर, आधार-बँक लिंकिंग आणि e-KYC अपूर्ण असल्यास बँक खात्यात पैसे जमा होणार नाहीत. यादी पोर्टलवर जाहीर झाली आहे.
महाराष्ट्र शासनाची मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांसाठी आशेचा किरण ठरली होती. दरमहा १५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा करून महिलांना आर्थिक आधार देणे, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. मात्र आता या योजनेतील लाभार्थी महिलांसाठी एक मोठा आणि धक्कादायक अपडेट समोर आला आहे. शासनाने केलेल्या सखोल पडताळणीनंतर हजारो महिलांचे अर्ज अपात्र ठरवण्यात आले असून, त्यांच्या खात्यात यापुढे एकही हप्ता जमा होणार नाही, असे स्पष्ट संकेत देण्यात आले आहेत.
या महिलांना मिळणार मोफत पिठाची गिरणी , असा करा अर्ज
राज्यभर, विशेषतः ठाणे, पुणे, नाशिक, नागपूर आदी जिल्ह्यांत लाभार्थींची पुनर्तपासणी करण्यात आली. या प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर नियमांचे उल्लंघन समोर आले. शासनाने स्पष्ट केले आहे की, योजना केवळ खऱ्या गरजू महिलांसाठीच आहे. त्यामुळे अपात्र लाभार्थींना वगळण्याचा निर्णय कठोर असला, तरी अपरिहार्य असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
अपात्र ठरण्याची मुख्य कारणे काय?
या योजनेअंतर्गत सर्वात महत्त्वाचा निकष म्हणजे कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न. ज्या कुटुंबाचे उत्पन्न २.५० लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, अशा कुटुंबातील महिलांना लाभ मिळत नाही. तपासणीदरम्यान अनेक महिलांनी चुकीचे किंवा खोटे उत्पन्न दाखले दिल्याचे आढळून आले. काही प्रकरणांमध्ये मुद्दाम माहिती लपवण्यात आल्याचेही स्पष्ट झाले. अशा सर्व अर्जांना थेट नकार देण्यात आला आहे.
लाडकी बहीण e-KYC यादी जाहीर, तुमचे नाव आहे का? लगेच चेक करा
दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे चारचाकी वाहन मालकी. कुटुंबाच्या नावे कार, जीप किंवा इतर खाजगी चारचाकी वाहन असल्यास त्या कुटुंबातील महिला अपात्र ठरते. केवळ शेतीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ट्रॅक्टरला या नियमातून सूट आहे. वाहन नोंदणी विभागाच्या डेटाशी अर्जदारांची माहिती जुळवून ही कारवाई करण्यात आली आहे.
तिसरा मोठा निकष म्हणजे सरकारी नोकरी आणि पेन्शन. कुटुंबातील कोणीही कायमस्वरूपी सरकारी कर्मचारी किंवा पेन्शनधारक असल्यास, त्या घरातील महिलेला लाभ मिळणार नाही. मात्र अंगणवाडी सेविका, आशा वर्कर, कंत्राटी कर्मचारी आणि रोजंदारीवर काम करणाऱ्यांना सूट देण्यात आली आहे.
आधार-बँक लिंकिंग आणि e-KYC नसल्यास पैसे नाहीत
अनेक महिलांचे हप्ते थांबण्यामागे तांत्रिक कारणेही आहेत.
१) बँक खाते आधारशी लिंक नसणे
२) DBT (Direct Benefit Transfer) निष्क्रिय असणे
३) e-KYC अपूर्ण असणे
शासनाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, आधार-बँक लिंकिंग आणि e-KYC पूर्ण नसल्यास एकही रुपया जमा होणार नाही. त्यामुळे महिलांनी तातडीने बँकेत किंवा सेतू केंद्रात जाऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
या विद्यार्थ्यांना मिळणार मोफत सायकल , असा करा अर्ज
आयकरदाता आणि दुहेरी अर्जांवर कारवाई
ज्या कुटुंबातील कोणताही सदस्य आयकर भरतो, अशा महिलांना थेट अपात्र ठरवण्यात आले आहे. आयकर विभागाच्या डेटाशी क्रॉस-व्हेरिफिकेशन करून ही नावे वगळण्यात आली आहेत. तसेच एकाच कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त महिलांनी वेगळे अर्ज केले असल्यास, आणि स्वतंत्र रेशन कार्ड नसेल, तर अशा अर्जांवरही कारवाई झाली आहे.
थकबाकी हप्त्यांबाबत स्पष्ट इशारा
जुलै आणि ऑगस्ट महिन्याचे ३००० रुपये थकित असलेल्या महिलांबाबत शासनाने सावध भूमिका घेतली आहे.
✔️ १ सप्टेंबर २०२४ नंतर अर्ज केलेल्यांना थकबाकी मिळण्याची शक्यता कमी
✔️ वेळेत मंजूर अर्ज असून तांत्रिक अडचण असल्यास थकबाकी मिळू शकते
अर्जाची स्थिती ‘Approved’ असल्याशिवाय कोणतीही अपेक्षा ठेवू नये, असे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
अर्ज दुरुस्तीची शेवटची संधी
तांत्रिक कारणांमुळे नाकारलेल्या अर्जांसाठी शासनाने One Time Edit ची संधी दिली आहे.
📅 अंतिम तारीख – ३१ डिसेंबर २०२५
या कालावधीत अर्जातील चुका दुरुस्त करून e-KYC पूर्ण केल्यासच पुढील हप्त्यांचा विचार होईल. ही अंतिम संधी असून त्यानंतर कोणतीही सूट दिली जाणार नाही.
आपला स्टेटस कसा तपासाल?
१) अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करा
२) अर्ज क्रमांक / मोबाईल नंबर टाका
३) स्टेटस ‘Approved’ किंवा ‘Rejected’ तपासा
४) ग्रामपंचायत, तहसील किंवा सेतू केंद्रातूनही माहिती मिळवा
लाडकी बहीण योजना सुरू असली तरी शासनाने आता कडक नियम लागू केले आहेत. पात्रता पूर्ण न करणाऱ्या महिलांचे हप्ते थांबवण्यात आले असून, नियम पाळणाऱ्या महिलांनाच पुढे लाभ मिळणार आहे. त्यामुळे सर्व लाभार्थींनी तातडीने आपला अर्ज, कागदपत्रे आणि e-KYC तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे.